Bramy przemysłowe
Bramy przeciwpożarowe
Dobór bramy przemysłowej do zakładu spożywczego powinien wynikać z funkcji konkretnego przejścia. Inne wymagania dotyczą hali produkcyjnej, inne otworu prowadzącego do chłodni lub mroźni, a jeszcze inne ciągu transportowego między magazynem, pakowalnią i strefą załadunku. W każdym przypadku trzeba ocenić warunki pracy bramy: temperaturę, wilgotność, liczbę cykli, rodzaj ruchu, możliwość mycia, szczelność, materiał konstrukcji oraz sposób zabezpieczenia przejścia.
W zakładach spożywczych brama nie jest wyłącznie zamknięciem otworu. Może oddzielać strefy o różnych temperaturach, ograniczać wymianę powietrza, pracować w środowisku mokrym albo w miejscu wymagającym regularnego mycia i odkażania. Dlatego jeden typ bramy nie powinien być stosowany automatycznie w całym obiekcie. Przejście w produkcji, chłodni, magazynie i strefie kontrolowanej wymaga osobnej analizy.
Produkcja spożywcza i wymagania higieniczne
W strefach produkcyjnych jednym z podstawowych kryteriów jest możliwość utrzymania czystości w rejonie bramy. Znaczenie ma materiał kolumn, obudowy, prowadnic i kurtyny, a także dostęp do elementów wymagających mycia. Konstrukcja nie powinna sprzyjać gromadzeniu się cieczy, kurzu, resztek produktu ani innych zanieczyszczeń. Przy doborze trzeba sprawdzić również, czy elementy bramy mogą być myte lub odkażane bez demontażu osłon i profili.
DynamicRoll FOOD INOX jest bramą szybkobieżną przeznaczoną do produkcji, przetwórstwa i przechowywania żywności. Kolumny wykonane są ze stali INOX 441, a obudowa wału silnika ma nachylenie 15°, co ogranicza osadzanie się cieczy, kurzu i innych zanieczyszczeń. Elementy bramy mogą być myte bez demontażu profili lub osłon. Maksymalne wymiary wynoszą 6500 x 6500 mm, prędkość otwierania dochodzi do 2,5 m/s, a liczba cykli według EN 12604 wynosi 1 000 000.
W miejscach, w których konstrukcja ze stali nierdzewnej nie jest wymagana, ale nadal istotna jest obsługa higieniczna, można rozpatrywać DynamicRoll FOOD PE. Kolumny tej bramy wykonane są z jednego elementu polietylenowego, a elementy bramy mogą być myte i odkażane bez zdejmowania profili lub osłon. Maksymalne wymiary wynoszą 4500 x 3800 mm, prędkość otwierania dochodzi do 2,0 m/s, prędkość zamykania do 0,6 m/s, a liczba cykli testowych wynosi 1 000 000. Taki typ konstrukcji można rozpatrywać przy przejściach w strefach produkcyjnych i magazynowych związanych z żywnością, jeżeli parametry konkretnego wariantu są zgodne z warunkami danego pomieszczenia.
Strefy mokre i pomieszczenia o podwyższonej wilgotności
W części zakładów spożywczych bramy pracują w miejscach, w których występuje podwyższona wilgotność, mycie technologiczne albo kontakt z wodą. W takim środowisku znaczenie ma nie tylko szybkość otwierania, ale również odporność konstrukcji na warunki mokre, sposób prowadzenia płaszcza, przepuszczalność wody i dostęp do elementów wymagających czyszczenia.
Do pomieszczeń mokrych przeznaczona jest DynamicRoll DynaDry. To brama wewnętrzna, którą należy rozpatrywać w strefach wymagających odporności na wilgoć i łatwego utrzymania czystości. Otwiera się z prędkością do 2,5 m/s i zamyka do 0,8 m/s. Ma odporność na wiatr w klasie 3, przenikalność ciepła 6,02 W/m²K oraz przepuszczalność wody w klasie 1. Przepuszczalność powietrza określono jako klasę 2, z opcją klasy 5 przy zastosowaniu systemu listwy magnetycznej.
W strefach mokrych brama nie powinna być oceniana wyłącznie przez prędkość ruchu płaszcza. Problemem może być woda, para, osad, sposób spływania cieczy i dostęp serwisowy. Jeżeli wilgotność łączy się z wymaganiami dotyczącymi kontroli powietrza, konieczna jest dodatkowa analiza szczelności, sposobu zamykania oraz wpływu bramy na parametry pomieszczenia.
Chłodnia i mroźnia w zakładzie spożywczym
Przejścia do chłodni i mroźni wymagają osobnego podejścia. Otwór bramowy jest miejscem wymiany powietrza między strefami, a przy różnicy temperatur może dochodzić do skraplania wilgoci i obladzania elementów bramy. Dlatego przy doborze trzeba uwzględnić temperaturę po obu stronach otworu, liczbę cykli, czas otwarcia, izolacyjność, szczelność, ogrzewanie elementów bramy i ryzyko napływu wilgotnego powietrza.
DynamicRoll FRIGO 1 jest bramą szybkobieżną do pomieszczeń chłodniczych. Kurtyna składa się z trzech warstw: PVC, spienionego polietylenu i PVC, a jej grubość wynosi około 18 mm. Brama pracuje w zakresie temperatur od +2°C do -18°C, osiąga prędkość otwierania do 1 m/s i prędkość zamykania do 0,6 m/s. Maksymalne wymiary wynoszą W 4000 mm x H 4500 mm, przenikalność ciepła wynosi 2,2 W/m²K, przepuszczalność powietrza odpowiada klasie 1, odporność na wiatr klasie 2, a liczba cykli według EN 12604 wynosi 1 000 000. Konstrukcja może zostać wyposażona w przewody grzewcze w systemie prowadzenia oraz w łączeniach, co ogranicza skraplanie wody i obladzanie kurtyny.
Przy niższych temperaturach oraz przejściach między strefą dodatnią a ujemną właściwszym punktem odniesienia będzie DynamicRoll FRIGO 2. Brama ma dwie elastyczne kurtyny oddzielone przestrzenią o szerokości 200 mm, która przy zamkniętej bramie tworzy warstwę izolacyjną. Model pracuje w zakresie temperatur od +35°C do -35°C, ma maksymalne wymiary W 6000 mm x H 7000 mm, prędkość otwierania do 1,8 m/s i prędkość zamykania do 0,8 m/s. Liczba cykli według EN 12604 wynosi 1 000 000, odporność na obciążenie wiatrem odpowiada klasie 2, przepuszczalność powietrza klasie 1, a przenikalność cieplna bramy wynosi 2,00 W/m²K.
W miejscach, w których szczególnie ważne jest ograniczenie napływu wilgotnego powietrza, należy rozpatrywać DynamicRoll FRIGO 2 Air. Brama składa się z dwóch elastycznych kurtyn i systemu wentylacji AIR. W pozycji zamkniętej podgrzewana przestrzeń między kurtynami tworzy barierę osuszanego powietrza, a podczas otwierania kurtyna powietrzna ogranicza przenikanie ciepłego i wilgotnego powietrza do oddzielanego pomieszczenia. Taki układ ma znaczenie w mroźniach i przejściach o częstej pracy, gdzie obladzanie może wpływać na funkcjonowanie bramy i bezpieczeństwo ruchu.
Magazyn, kompletacja i transport wewnętrzny
W magazynach zakładów spożywczych bramy często pracują w ciągach komunikacyjnych, przez które poruszają się wózki widłowe, paleciaki, personel i transportowane produkty. Przy takim zastosowaniu trzeba sprawdzić nie tylko wymiary otworu, ale również liczbę cykli, prędkość otwierania i zamykania, zabezpieczenia przejazdu, sposób sterowania oraz odporność bramy na przypadkowy kontakt z pojazdem lub ładunkiem.
W zwykłych ciągach komunikacyjnych można rozpatrywać bramy szybkobieżne DynamicRoll. Elastyczny płaszcz i system samonaprawy są istotne tam, gdzie brama pracuje często i jest narażona na incydentalne uderzenia. Po wypięciu kurtyny z prowadnic płaszcz może wrócić do właściwego położenia w kolejnym cyklu pracy. Takie rozwiązanie ma znaczenie w miejscach, w których przestój przejścia utrudnia transport wewnętrzny.
Przy dużych otworach magazynowych trzeba dodatkowo ocenić wymiar bramy, odporność na wiatr, sposób mocowania prowadnic, dostęp serwisowy i warunki montażowe. W takich przypadkach można rozpatrywać rozwiązania przeznaczone do większych otworów, takie jak DynamicRoll B-Drive. Ten model ma maksymalne wymiary 10 000 x 6000 mm i system samonaprawy. Odporność na wiatr zależy od szerokości: klasa 5 dotyczy bram poniżej 5000 mm szerokości, klasa 4 zakresu 5100–6500 mm, klasa 3 zakresu 6500–8000 mm, a klasa 2 szerokości powyżej 8000 mm. Dobór powinien zawsze wynikać z wymiaru przejścia, natężenia ruchu i warunków środowiskowych.
Strefy wymagające kontroli warunków
W zakładach spożywczych występują również pomieszczenia, w których trzeba kontrolować nie tylko temperaturę, ale także ciśnienie, przepływ powietrza lub szczelność przejścia. Dotyczy to między innymi wybranych stref produkcyjnych, dojrzewalni, wędzarni, pomieszczeń o podwyższonych wymaganiach czystości oraz miejsc, w których ważne jest ograniczenie niekontrolowanej wymiany powietrza.
DynamicRoll DynaSeal jest przeznaczona do pomieszczeń o kontrolowanym ciśnieniu, między innymi do wędzarni i dojrzewalni owoców. Brama otwiera się z prędkością do 2,5 m/s i zamyka do 0,8 m/s. Ma przepuszczalność powietrza w klasie 5, odporność na wiatr w klasie 5, ponad 200 cykli na godzinę, 1 000 000 cykli według EN 12604 oraz zakres temperatur pracy od -10°C do +70°C. Ten typ bramy należy rozpatrywać tam, gdzie ważna jest szczelność oraz zachowanie parametrów pomieszczenia podczas cyklicznej pracy przejścia.
W strefach o podwyższonych wymaganiach czystości można rozpatrywać również DynamicRoll CB 230. Jest to brama do oddzielania sterylnych środowisk z różnicą ciśnień. Wykorzystuje system listwy magnetycznej, elektroblokadę i przeciwwagę powodującą automatyczne otwarcie w razie awarii zasilania. Maksymalne wymiary wynoszą 4000 x 4000 mm, prędkość otwierania dochodzi do 2,5 m/s, prędkość zamykania wynosi około 0,8 m/s, odporność na wiatr odpowiada klasie 1, przenikalność ciepła wynosi 5,8 W/m²K, a liczba cykli według EN 12604 wynosi 1 000 000. Tego typu rozwiązanie nie jest standardowym wyborem do każdego przejścia w zakładzie spożywczym, ale może mieć zastosowanie tam, gdzie trzeba ograniczyć niekontrolowany przepływ powietrza lub zachować określone warunki środowiskowe.
Inne typy bram w magazynach i strefach technicznych
Nie każda brama w zakładzie spożywczym musi być bramą szybkobieżną z elastyczną kurtyną. W wybranych strefach można rozpatrywać także bramy spiralne, segmentowe, przesuwne, rolowane lub harmonijkowe. Ich zastosowanie powinno jednak wynikać z funkcji otworu, wymiarów, dostępnej przestrzeni montażowej, wymaganej izolacyjności i rodzaju ruchu.
Bramy spiralne mogą mieć zastosowanie tam, gdzie potrzebny jest sztywny płaszcz, pionowe prowadzenie i określona izolacyjność po zamknięciu. Do chłodni i mroźni należy rozpatrywać przede wszystkim SPIRAL 80 COLD ROOM, czyli bramę spiralną z płaszczem o grubości 82 mm, wypełnieniem z polistyrenu ekstrudowanego i przenikalnością ciepła 1,0 W/m²K. Brama ma maksymalne wymiary W 3000 mm x H 3000 mm, prędkość otwierania do 1,5 m/s, prędkość zamykania do 0,5 m/s i liczbę cykli według EN 12604 na poziomie 3 000 000.
Bramy segmentowe, przesuwne, harmonijkowe i rolowane można rozważać w magazynach, halach technicznych, dużych otworach lub strefach, w których nie występują szczególne wymagania higieniczne ani temperaturowe. Nie należy jednak przypisywać im zastosowania w chłodni, mroźni lub strefie produkcji żywności bez potwierdzenia parametrów konkretnego wykonania. W takich miejscach znaczenie mają materiał konstrukcji, izolacyjność, szczelność, możliwość mycia, odporność na wilgoć, liczba cykli i warunki montażowe.
Podział zakładu na strefy jako podstawa doboru
W zakładzie spożywczym punktem wyjścia powinien być podział obiektu na strefy. Dla produkcji ważne będą higiena konstrukcji, możliwość mycia, materiał wykonania i rodzaj kurtyny. Dla chłodni i mroźni — temperatura, izolacyjność, szczelność, ograniczenie obladzania i praca elementów bramy w niskiej temperaturze. Dla magazynu i transportu wewnętrznego — liczba cykli, prędkość ruchu płaszcza, zabezpieczenia i odporność na kontakt z pojazdem. Dla stref kontrolowanych — przepuszczalność powietrza, różnica ciśnień, uszczelnienie i wpływ bramy na parametry pomieszczenia.
Przed wyborem bramy trzeba określić temperaturę i wilgotność po obu stronach otworu, liczbę przejazdów, wymiary przejścia, wymagania dotyczące czystości, sposób mycia, dostępne miejsce montażowe, oczekiwaną izolacyjność oraz sposób awaryjnego otwierania. Dopiero zestawienie tych danych pozwala dobrać właściwy typ bramy: higieniczną bramę FOOD do produkcji spożywczej, bramę FRIGO do chłodni lub mroźni, bramę DynaDry do pomieszczeń mokrych, bramę DynaSeal lub CB 230 do stref kontrolowanych, a w wybranych strefach technicznych także bramę spiralną, segmentową, przesuwną, harmonijkową albo rolowaną.